Αρχική LIFESTYLE Κιθαιρώνας, ένα βουνό μια ανάσα μακριά από την Αθήνα

Κιθαιρώνας, ένα βουνό μια ανάσα μακριά από την Αθήνα

Ο Κιθαιρώνας είναι ένα βουνό γεμάτο πεύκα μεταξύ του όρους Πατέρας, των Γερανείων και της Πάρνηθας, με την οποία συνδέεται μέσω της Πάστρας. Ανάμεσα στον Κιθαιρώνα και την Πάστρα υπάρχει ο αυχένας της Κάζας, απ’ όπου διέρχεται η παλαιά εθνική οδός Αθηνών-Θηβών.

Το μήκος της οροσειράς του Κιθαιρώνα είναι 32 χλμ. και το πλάτος της 6 χλμ. και αποτελεί φυσικό σύνορο μεταξύ των νομών Αττικής και Βοιωτίας. Η ψηλότερη κορυφή του Κιθαιρώνα λέγεται Προφήτης Ηλίας ή Ελατιά, έχει υψόμετρο 1.409 μ. και απέχει μόλις 4 χλμ. από τη θάλασσα.

Η βλάστηση του Κιθαιρώνα μοιάζει αρκετά με τη βλάστηση της γειτονικής Πάρνηθας. Καλύπτεται με πευκοδάση σε χαμηλότερα υψόμετρα και ένα όμορφο ελατοδάσος γύρω από την κορυφή του.  Η πανίδα του βουνού περιλαμβάνει τα συνήθη είδη που φιλοξενούνται στους ορεινούς όγκους της περιοχής, όπως αλεπούδες, λαγοί, κουνάβια, γεράκια κ.α.

Ο Κιθαιρώνας στην αρχαιότητα αποτελούσε το σύνορο μεταξύ της Βοιωτίας και της Μεγαρίδας. Η σημαντικότερη βοιωτική πόλη στους πρόποδες του Κιθαιρώνα ήταν οι Πλαταιές. Άλλες βοιωτικές πόλεις στις πλαγιές και τους πρόποδες του Κιθαιρώνα ήταν οι Ερυθρές, ο Σκώλος, τα Λεύκτρα και οι Ελευθερές. Η τελευταία πόλη αποτελούσε κέντρο λατρείας του Διονύσου, η λατρεία του οποίου, πέρασε και στην Αττική όταν η πόλη καταλήφθηκε από τους Αθηναίους. Μεγαρική πόλη κοντά στους πρόποδες του Κιθαιρώνα ήταν τα Αγόσθενα.

Από τον Κιθαιρώνα διέρχονται σημαντικές διαβάσεις από την Αττική προς τη Βοιωτία, ο έλεγχος των οποίων ήταν στρατηγικής σημασίας στο παρελθόν. Τις διαβάσεις αυτές προσπάθησε να ελέγξει ο Μαρδόνιος  που είχε στρατοπεδεύσει στην περιοχή των Πλαταιών, το 479 π.Χ., όπου και διεξήχθη η ομώνυμη μάχη. Οι διαβάσεις του Κιθαιρώνα προστατεύονταν από ισχυρά φρούρια όπως τα φρούρια των Ελευθερών, το Πάνακτο, το φρούριο της Φυλής κ.α.

Ο Κιθαιρώνας συνδέεται με πολλές μυθολογικές παραδόσεις, κυρίως με μύθους που ανήκουν στον Θηβαϊκό κύκλο.

Στον Κιθαιρώνα εγκαταλείφθηκε σε βρεφική ηλικία ο Οιδίποδας, όπου τον βρήκε ένας βοσκός και τον παρέδωσε στη Μερόπη, τη γυναίκα του βασιλιά της Κορίνθου Πόλυβου.

Σύμφωνα με άλλο μύθο, στον Κιθαιρώνα μεγάλωσαν από κάποιο βοσκό, τα παιδιά της Αντιόπης, ο Ζήθος και ο Αμφίονας που έγιναν στη συνέχεια βασιλιάδες της Θήβας.

Άλλος μύθος που αφορά το βουνό είναι ο μύθος για το Λιοντάρι του Κιθαιρώνα. Το λιοντάρι ζούσε στο βουνό και προκαλούσε τρόμο στους κατοίκους της περιοχής. Κατάφερε τελικά να το σκοτώσει ο Ηρακλής.

Το αρχικό όνομα του βουνού ήταν Αστερίων, αλλά αργότερα πήρε την ονομασία Κιθαιρών από τον ομώνυμο βασιλιά των Πλαταιών. Είναι συνδεδεμένος με πολλές θεότητες, αρχαίους ήρωες και πολλούς μύθους του θηβαϊκού κύκλου (Λάιος, Οιδίποδας). Από τον Κιθαιρώνα διέρχονται σημαντικές διαβάσεις από την Αττική προς τη Βοιωτία, ο έλεγχος των οποίων ήταν στρατηγικής σημασίας στο παρελθόν. Τις διαβάσεις αυτές προσπάθησε να ελέγξει ο Μαρδόνιος που είχε στρατοπεδεύσει στην περιοχή των Πλαταιών, το 479 π.Χ., όπου και διεξήχθη η ομώνυμη μάχη. Οι διαβάσεις του Κιθαιρώνα προστατεύονταν από ισχυρά φρούρια, όπως τα φρούρια των Ελευθερών, το Πάνακτο, το φρούριο της Φυλής κ.α.
Κυριότερα αξιοθέατα του Κιθαιρώνα είναι ο αρχαιολογικός χώρος των Πλαταιών και των Λεύκτρων στους βόρειους πρόποδες του βουνού και η Μονή Αγίας Τριάδας, που είναι χτισμένη σε υψόμετρο 580 μέτρων στις πλαγιές του βουνού. Στο βουνό υπάρχει ορειβατική διαδρομή και λειτουργούν, δύο καταφύγια. Το πρώτο σε υψόμετρο 1.090 μέτρων και το δεύτερο κοντά στην κορυφή σε υψόμετρο 1400 μέτρων.

Στα νεότερα χρόνια στην περιοχή του Κιθαιρώνα εγκαταστάθηκαν πληθυσμοί Αρβανιτών που ίδρυσαν αρκετά χωριά, σημαντικότερο από τα οποία είναι σήμερα το χωριό Βίλια.

Αν ήσαστε λάτρεις της πεζοπορίας και ακολουθήσετε το σηματοδοτημένο μονοπάτι (22) που περνάει από τις θέσεις Πάνω Μπέλεζα (700 μ.) και Κιάφα Φίχθι (870 μ.), θα συναντήσετε ένα άλλο μονοπάτι που έρχεται από τον αυχένα της Κάζας. Το μονοπάτι καταλήγει στη θέση Πέταλο (1.090 μ.), όπου είναι χτισμένο το ένα εκ των δύο ορειβατικών καταφυγίων που φιλοξενεί το βουνό. Το καταφύγιο ανήκει στη δικαιοδοσία του Ε.Ο.Σ. Ελευσίνας και διαθέτει 25 κρεβάτια. Έχει την ονομασία «Β. Τσάκος» προς τιμήν του προέδρου του Ε.Ο.Σ. Ελευσίνας που απεβίωσε το 1978. Το καταφύγιο διατίθεται για διανυκτέρευση μόνο σε ορειβατικούς συλλόγους.