Αρχική LIFESTYLE Ο πλανήτης γιορτάζει

Ο πλανήτης γιορτάζει

Τα Χριστούγεννα έρχονται και οι λαοί σε κάθε γωνιά του πλανήτη ετοιμάζονται να τα γιορτάσουν με τον δικό τους μοναδικό τρόπο. Παρακάτω σας παρουσιάζουμε μερικά από τα πιο χαρακτηριστικά, περίεργα και χιουμοριστικά έθιμα που αναβιώνουν τις τελευταίες μέρες του έτους ανά τον κόσμο.

Ελλάδα

Σε όλη τη χώρα τα παιδιά τριγυρνούν από σπίτι σε σπίτι για να πουν τα κάλαντα τις παραμονές των Χριστουγέννων, της Πρωτοχρονιάς και των Θεοφανίων, ενώ στις δώδεκα τα μεσάνυχτα ανάβουν φωτιές για να διώξουν τους καλικάτζαρους, έθιμο κυρίως της υπαίθρου.

Πριν από τα Χριστούγεννα προηγείται τεσσαρακονθήμερος νηστεία κατά την οποία οι πιστοί νηστεύουν το κρέας και τα γαλακτοκομικά τρώγοντας όμως ψάρι μέχρι τις 17 Δεκεμβρίου.

Η Θεία Λειτουργία των Χριστουγέννων μέχρι περίπου πριν 40 χρόνια άρχιζε κατά τις 3:00 μετά τα μεσάνυχτα και σχολούσε πριν ακόμη χαράξει. Σιγά σιγά η ώρα ενάρξεως της ακολουθίας μετατέθηκε στις 5:00 τα ξημερώματα ή και αργότερα.

Επειδή η Ελλάδα ήταν κατ’ εξοχήν γεωργική χώρα οι αγωνίες του Έλληνα γεωργού είναι καταφανή στα ελληνικά θρησκευτικά έθιμα. Η φωτιά στο τζάκι μέσα στο καταχείμωνο μεγαλώνει το όνειρο της σοδειάς και όλες οι εκδηλώσεις αυτής της εποχής έχουν γεωργικό χαρακτήρα. Γεωργικός λοιπόν ο χαρακτήρας των ελληνικών Χριστουγέννων.

Σε μερικές περιοχές όπως στην Κορινθία στην περιοχή της Νεμέας εφαρμόζεται το έθιμο της ψυχοκόρης, δηλαδή το πρωί των Χριστουγέννων όταν γυρίζουν από την εκκλησιά η έφηβη κόρη του σπιτιού τους περιμένει έχοντας βάλει πάνω στην πιατέλα όλα τα παραδοσιακά εδέσματα της Νεμέας: κουραμπιέδες, δίπλες, μελομακάρονα, τηγανόψωμα, ξεροτήγανα και γλυκά του κουταλιού.

Στη νησιωτική χώρα, κυρίως στην Σάμο, τα Χριστούγεννα δεν βγάζουν έξω τα ζώα μέχρι να μεσημεριάσει, διότι πιστεύουν ότι αν τα δει η Πούλια θα τους αφήσει ένα σημαδιακό αστέρι που αν έχει 6 γωνίες θα πεθάνουν και αν έχει 4 θα αρρωστήσουν.

Ακόμη και σήμερα στην Πελοπόννησο διατηρείται το έθιμο του Χριστόψωμου, όπου κάθε Χριστούγεννα οι νοικοκυρές φτιάχνουν ένα ψωμί που είναι σταυρωτά κεντημένο και την ημέρα των Χριστουγέννων το κυλούν πάνω στο τραπέζι.

Γερμανία

Οι Γερμανοί δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στο στόλισμα του σπιτιού με πολύχρωμα φωτάκια και χριστουγεννιάτικες φιγούρες, ενώ συνηθίζουν να στολίζουν στο εξωτερικό του σπιτιού φυσικό έλατο. Ένα από τα κύρια έθιμά τους, είναι το λεγόμενο “Adventskranz”. Σύμφωνα με αυτό, τοποθετούν ένα κηροπήγιο με τέσσερις θέσεις, που συμβολίζουν τις τέσσερις τελευταίες εβδομάδες του έτους. Κάθε Κυριακή που τελειώνει η εβδομάδα, ανάβουν και το αντίστοιχο κερί.

Έτσι υπολογίζουν αντίστροφα τις μέρες που απομένουν για τον ερχομό του νέου έτους. Επίσης, αντί για τις κάλτσες τους, βγάζουν έξω τα παπούτσια τους περιμένοντας τον ο Άι Βασίλη να τους τα γεμίσει με γλυκά. Από τις αρχές του Δεκέμβρη, τα παιδιά αφήνουν τα παπούτσια τους έξω και αν δεν ήταν καλά παιδιά τη χρονιά που πέρασε, αντί για γλυκά θα βρουν κλαδιά μέσα.

Επίσης, η λίστα των δώρων των παιδιών στη Γερμανία δεν είναι καθόλου συνηθισμένη. Τα μικρά γερμανόπουλα, γράφουν σε ένα χαρτί τα δώρα που θέλουν από τον Άγιο Βασίλη και δίπλα κολλούν φωτογραφίες των δώρων αυτών, που έχουν τραβήξει με μια φωτογραφική μηχανή. Η πρωτότυπη αυτή λίστα, αφήνεται δίπλα στο παράθυρο κοντά στην είσοδο του σπιτιού, μαζί με ένα πιατάκι με… ζάχαρη για να πάρει δύναμη ο κουρασμένος Άγιος Βασίλης!

Ιταλία

Οι εορτασμοί ξεκινούν με το σύνθημα που δίνεται από ένα κανόνι στη Pώμη. Tην παραμονή των Xριστουγέννων τα παιδιά ντύνονται βοσκοί και γυρίζουν από σπίτι σε σπίτι, τραγουδώντας τα κάλαντα, ενώ ο κόσμος τους κερνά με γλυκά και ξηρούς καρπούς ή τους δίνει λεφτά. Στις 6 Iανουαρίου έρχεται η γριά La Befana, η οποία ψάχνει τον μικρό Iησού και στην πορεία της αναζήτησής της αφήνει δώρα στα φρόνιμα παιδιά.

Σύμφωνα με την ιταλική παράδοση η La Befana σκούπιζε το σπίτι της, όταν δέχτηκε την επίσκεψη των Tριών Mάγων, οι οποίοι πήγαιναν να συναντήσουν το νεογέννητο Iησού. Oι Tρεις Mάγοι της ζήτησαν να τους ακολουθήσει, αλλά η La Befana αρνήθηκε, διότι δεν είχε τελειώσει από το σκούπισμα του σπιτιού. Aργότερα όμως, το μετάνιωσε και μάζεψε όσα δώρα μπορούσε και προσπάθησε να ακολουθήσει τους Tρεις Mάγους. Δυστυχώς όμως, δεν τους βρήκε ποτέ. Aλλά συνεχίζει ακόμη την αναζήτησή της για τον Xριστό, γι’ αυτό κάθε χρόνο αφήνει δώρα στα παιδιά.

Αγγλία

Στην Αγγλία τα Χριστούγεννα γιορτάζονται γύρω από τις μηλιές! Στα περίχωρα του Λονδίνου, οι αγρότες μαζεύονται γύρω από τις μηλιές την παραμονή των Χριστουγέννων, τραγουδούν τα κάλαντα και πίνουν ποτά. Πυροβολούν τα κλαδιά της μηλιάς για να διώξουν μακριά τα κακά πνεύματα και φεύγοντας, αφήνουν γλυκίσματα γύρω από τα δέντρα για να εξασφαλίσουν μια καλή σοδειά την επόμενη χρονιά!

Φινλανδία

Οι Φινλανδοί, γιορτάζουν τα Χριστούγεννα παρέα με τους νεκρούς τους! Η παραμονή των Χριστουγέννων είναι μέρα σχεδόν αποκλειστικά αφιερωμένη στους αγαπημένους νεκρούς κάθε οικογένειας, που οφείλει να τους θυμάται και να τους τιμά. Έτσι, οι περισσότερες οικογένειες της χώρας, κάθε παραμονή Χριστουγέννων, συγκεντρώνονται στα νεκροταφεία, όπου αναπαύονται οι αγαπημένοι τους νεκροί προκειμένου να τους δείξουν, πως δεν τους ξέχασαν και πως θα βρίσκονται πάντα στο πλάι τους. Κρατώντας στο χέρι τους ένα αναμμένο κερί και καθαρίζοντας το πολύ χιόνι από τα μνήματα, οι Φινλανδοί, γιορτάζουν τα Χριστούγεννα παρέα με τους αγαπημένους τους, που πλέον δεν είναι κοντά τους.

Σουηδία

Στη Σουηδία, έχουν το έθιμο της «Λουτσία» – σύμβολο δηλαδή του φωτός. Στις 13 Δεκεμβρίου, το πρωί, το μεγαλύτερο κορίτσι της οικογένειας, ντυμένο στα λευκά πηγαίνει από σπίτι σε σπίτι και μοιράζει ζεστό καφέ με κουλουράκια. Στο κεφάλι φορά στεφάνι με αναμμένα κεριά ενώ τραγουδά κάλαντα, βασισμένα στον ρυθμό του ναπολιτάνικου τραγουδιού «Σάντα Λουτσία».

Ολλανδία

Ο Zwarte Piet ή αλλιώς Μαύρος Πέτρος είναι η δημοφιλής γιορτινή φιγούρα της Ολλανδίας. Το μικρόσωμο αυτό τρολ, που περνά το χρόνο του σκάβοντας στα ανθρακωρυχεία (εξού και το μαύρο χρώμα του), ανεβοκατεβαίνει με άνεση τις καμινάδες των σπιτιών, αφού ο καπνός και τα κάρβουνα πλέον δεν τον ενοχλούν. Σύμφωνα με την παράδοση, το χόμπι του είναι να παρακολουθεί τα παιδιά, δίνοντας στη συνέχεια αναφορά στον Άγιο Βασίλη για το ποια ήταν καλά και ποια όχι, αλλά και να τον συνοδεύει στο μοίρασμα των δώρων. Τα κακά παιδιά, αντί για δώρα βρίσκουν από τον Μαύρο Πέτρο μια κάλτσα γεμάτη με… κάρβουνα.

Το καναδέζικο ταχυδρομείο έχει δημιουργήσει ειδικό ταχυδρομικό κώδικα (H0H 0H0), για να μπορούν τα παιδιά να στέλνουν τα γράμματά τους στον Άι Βασίλη αλλά και οι εργαζόμενοι, απαντούν στα γράμματά τους. Μέσα σε 27 χρόνια μάλιστα, έχουν απαντηθεί 15 εκατομμύρια γράμματα.

Αυστραλία

Η Αυστραλία μπορεί μεν να γιορτάζει τα Χριστούγεννα, όπως ο υπόλοιπος πλανήτης αλλά οι κάτοικοί της δεν φορούν παλτό και ζεστά μπουφάν αλλά… μαγιό και μπικίνι καθώς η θερμοκρασία εκείνη την εποχή αγγίζει τους 40ο Κελσίου. Έτσι, οι Αυστραλοί μετά από το καθιερωμένο πλουσιοπάροχο, εορταστικό τραπέζι, καταλήγουν σε μια παραλία για πικ νικ ή για… βουτιά!

Ωστόσο, ένα καθαρά αυστραλιανό χριστουγεννιάτικο έθιμο, είναι το «Carols by Candlelight» (κάλαντα υπό το φως των κεριών), όπου πλήθος κόσμου κρατώντας ένα κερί, συγκεντρώνεται στους δρόμους την παραμονή των Χριστουγέννων το βράδυ και τραγουδά κάλαντα και άλλα εορταστικά τραγούδια.

Ισπανία

Το έθιμο έχει τις ρίζες του σε έναν παλιό μύθο της Καταλονίας. Κάθε 8 Δεκεμβρίου τα σπίτια γεμίζουν με κορμούς δέντρων που έχουν πόδια, κόκκινη μύτη και καπέλο και οι Ισπανοί του αφήνουν φαγητό κάθε βράδυ, καθώς και κουβέρτα μη τυχόν και κρυώσουν.

Όταν τα παιδιά δεν κοιτάνε, οι γονείς κρύβουν τα δώρα κάτω από την κουβέρτα, αφού σύμφωνα με το έθιμο, το δέντρο είναι ιερό και έχει μέσα δώρα. Ένα έθιμο επίσης μοναδικό και ιδιαίτερο που δεν μοιάζει με κάποιο άλλο είναι αυτό που επικρατεί στην Καταλονία και πρόκειται για τα “caganers”. Αυτά, δεν είναι τίποτε άλλο παρά μικρά είδωλα σε μορφή ανθρώπου, τα οποία φορούν παραδοσιακή στολή και έχουν πάντα κατεβασμένο παντελόνι.

Οι Καταλανοί συνηθίζουν να το κρύβουν στη φάτνη και όποιος το βρει είναι αρκετά τυχερός, αφού συμβολίζει την καλή συγκομιδή και την καλή τύχη της επόμενης χρονιάς. Η φιγούρα αυτή απεικονίζει πολλές φορές δημόσια πρόσωπα, όπως τον Ομπάμα, την Μέριλιν Μονρόε αλλά και την Lady Gaga και Amy Winehouse.

Βραζιλία

Άλλη μια χώρα, όπου τα Χριστούγεννα γιορτάζονται με ασυνήθιστα υψηλές για την εποχή θερμοκρασίες. Οι Βραζιλιάνοι, στολίζουν το δέντρο τους με κεριά και τοποθετούν κάπου κοντά και μία φάτνη. Πριν φύγουν για τη νυχτερινή εκκλησιαστική λειτουργία της παραμονής των Χριστουγέννων, στρώνουν με κάθε επισημότητα το εορταστικό τους τραπέζι (cena), προκειμένου να δειπνήσει η Αγία Οικογένεια, όταν εκείνοι θα απουσιάζουν στην εκκλησία. Το μενού περιλαμβάνει ψάρι αλλά και την παραδοσιακή γαλοπούλα καθώς και μπόλικη σαμπάνια. Τα δώρα των παιδιών φέρνει το βράδυ ο Papa Noel και τα κρύβει στα παπούτσια τους αλλά και σε διάφορες γωνιές του σπιτιού για να ψάξουν να τα βρουν το πρωί.

Νορβηγία

Ένας νορβηγικός θρύλος λέει ότι την παραμονή των Χριστουγέννων μάγισσες και κακά πνεύματα εμφανίζονται ψάχνοντας να βρουν σκούπες, για να τις καβαλήσουν και να τρομοκρατήσουν τον κόσμο.  Για να μην συμβεί αυτό, οι Νορβηγοί κρύβουν όλες τις σκούπες του σπιτιού, ενώ οι άντρες βγαίνουν έξω και πυροβολούν στον αέρα για να διώξουν τα κακά πνεύματα.

Επιπλέον αφήνουν μια γαβάθα χυλό, το λεγόμενο “nisse” στη σιταποθήκη για να φάει ο καλικάντζαρος που προστατεύει το κτήμα τους, ενώ αφού στολίσουν το χριστουγεννιάτικο δέντρο πιάνονται όλοι χέρι-χέρι γύρω από αυτό και τραγουδούν τρία χριστουγεννιάτικα τραγούδια.

Εφημερίδα City View – 8ο τεύχος
Α. Τιτάκη